‘Het grootste concentratiekamp bevindt zich in jouw hoofd. En de sleutel zit in jouw eigen zak.’
Je kent het wel. Je zit in een belangrijke vergadering, probeert met volle aandacht aanwezig te zijn en toch dwaal je af. ‘Wat zullen we vandaag eten?’ ‘Wat heeft Jeanette een afschuwelijke blouse aan vandaag’ of ‘Kun je goed aan mij zien dat ik slecht geslapen heb?’ Het zijn allemaal spontane gedachtes, gedachtes die komen en gaan, gedachtes die stiekem je dag inkleuren. Gemiddeld schiet het interne stemmetje als een sluipschutter 70.000 keer per dag (!) in ons hoofd de ene na de andere gedachte af.
Het is je interne dialoog, de stem in ons hoofd, die situaties als het ware ‘inkleurt’ met meningen. Deze meningen worden vervolgens omgezet in reacties en verklaringen.
Lev Vvgotsky (1896 – 1934), een psycholoog uit Rusland, deed als één van de eerste onderzoek naar onze interne dialoog. Hij verwoordde onze innerlijke conversatie als dynamisch en veranderlijk, altijd fladderend tussen woord en gedachte. Bij het hardop uitspreken van een gedachte (externe spraak), wordt ons denken vertaald in woorden. Echter, bij een innerlijke dialoog sterven de woorden af terwijl we alweer denken aan het volgende.
Nou, veel. Gigantisch veel. Het kan je onzeker maken, laat je piekeren en geeft ruimte tot aannames. Overigens is dit blogartikel veel te beperkt om in te gaan op alle gevolgen van onze interne dialoog. In dit artikel beperk ik me tot de impact van dit stemmetjes op onze focus.
Kortgezegd: de interne dialoog leidt je af en beïnvloedt daardoor je prestaties. Wat hebben succesvolle ondernemers met elkaar gemeen? Juist: focus. Extreme focus. Focus staat in direct verband met al je conversaties in je hoofd. Het leidt je af van wat er op dat moment speelt, van de kern. Dus wanneer jij tijdens die belangrijke meeting een mening ontwikkelt over de blouse van je collega, mis je de waardevolle informatie die gedeeld wordt.
Uiteraard geldt dit alles ook voor je privé leven. Als jij met waanzinnig veel focus aanwezig bent in het gesprek met je vriend of kan luisteren naar het verhaal van je moeder, dan ben je in staat échte gesprekken te voeren! En wat dacht je van kinderen? Die voelen het feilloos aan wanneer jij met je hoofd ergens anders zit. Het negeren en overstijgen van interne conversaties zorgt voor verbeterde focus. Hierdoor ben je in staat meer resultaat te behalen en worden relaties versterkt.
Je innerlijke stem kleurt jouw wereld in - en in heel veel gevallen op een negatieve manier. Het niet herkennen van deze stem zorgt ervoor dat je in cirkeltjes blijft lopen. Je gaat er niet uitkomen.
Is het dealen met je innerlijke stem makkelijk? Nee, het vergt een groot commitment om hiermee te dealen wanneer je daadwerkelijk verandering wil toepassing in alledaagse patronen. Je interne dialoog zal altijd blijven en kun je dus niet ‘uitschakelen’. Creëer dus ook geen weerstand tegen je gedachten, maar accepteer ze. Weet dat gedachtes er altijd zullen zijn, maar weet ook dat je er geen aandacht aan hoeft te schenken. Trainen om het in situaties te negeren vergt tijd, maar hiervoor zul je beloond worden met scherpe focus, sterkere relaties en krachtigere resultaten.
Byron Katie, een Amerikaanse spreker en auteur, kreeg rond haar dertigste te maken met een zware depressie. Na zelfonderzoek kwam de ingeving dat haar ze leed aan haar depressie wanneer ze haar gedachten geloofde. Wanneer ze bepaalde gedachtes leerde te negeren, resulteerde dit in een krachtiger en gelukkiger zelfbeeld. Dit is een goed voorbeeld van het gezegde: ‘Je bent niet je gedachte, je hebt een gedachte’.
4 Interessante vragen vanuit de gedachtengang van Byron Katie, die je jezelf kan stellen bij het hebben van bepaalde gedachtes zijn:
• Is het waar?
• Kun je absoluut zeker weten dat het waar is?
• Hoe reageer je op die gedachte?
• Wie zou je zijn zonder deze gedachte?
Deze vragen zorgen ervoor dat je bewustzijn creert rondom de gedachten die je hebt en je jezelf niet laat meeslepen.
Ik geef je hieronder een aantal direct toepasbare tips en tools. Door met deze tips aan de slag te gaan leer je de interne conversaties herkennen, te negeren en vervolgens te landen op aarde. Want uiteindelijk is het aanwezig zijn in het ‘nu’ toch veel mooier dan vast te zitten in je hoofd.
1. Weet wat je nastreeft en waarom. Door je targets helder te hebben is het makkelijker om jezelf te herpakken wanneer je afdwaalt.
2. Vergelijk je gedachtes met reclames. Ga jij in op elke advertentie die je tegenkomt? Nee, waarschijnlijk niet. Doe dit ook met je interne dialoog: accepteer dat gedachtes komen en gaan, maar schenk er simpelweg geen onnodige aandacht aan.
3 Je bént niet je gedachtes, je hebt ze alleen in je hoofd. Hiermee bedoel ik dat het een bewuste keuze moet zijn om je gevoel af te laten hangen van gedachtes die je hebt. Je bent vrij om te kiezen wat je gelooft en hoe je reageert in situaties.
4. Handel vanuit rust en kalmte. Onze wereld is al druk genoeg. Neem elke dag een moment rust. Mediteer bijvoorbeeld op een vast tijdstip (dit vergt wel training). Of neem gedurende de dag een aantal keren 1 minuut de tijd om stil te staan bij je gedachtes en je gevoel. Hoe zit je? Hoe voel je je? Hoe adem je? Ben je bezig met prioriteiten of ben je afgedwaald?
5. Weet wat je weet en weet wat je niet weet. Daartussenin bestaat niets. Het is grijs gebied. Laat je dus niet meeslepen door aannames en ben kritisch.
6. Luister naar mensen alsof je leven ervan af hangt. Beluister ze, zie ze: ben aanwezig in het hier en in het nu.
7. Observeer je interne werelddialoog. Welke gedachtes heb je? Wat vertellen ze je? En belangrijker nog: draag het bij? Zo niet: herpak jezelf en negeer ze.